Το Λεξικό του ΑιγάλεΩ: Το κατόρθωμα του Ανδρέα Μαμωνά!

Ο Γρηγόρης Λαμπράκης σε πρώτο πλάνο,
ακολουθούμενος από τον Αιγαλιώτη μαθητή Ανδρέα Μαμωνά
και (στο βάθος) τον κρεοπώλη Μπάμπη Παπαδόπουλο.

Ιστορία, πολιτική.

Η οικογένεια Μαμωνά είναι από τις γνωστότερες στην πόλη μας, καθώς μέλη της όπως η αείμνηστη Στέλλα, έχουν διακριθεί, κατά καιρούς στο στίβο των κοινωνικών αγώνων. Ο Ανδρέας Μαμωνάς, γεννημένος το 1947 κατέχει και αυτός μία εξέχουσα θέση στην τοπική μας ιστορία, αφού ήταν ένας από τους δύο ανθρώπους που κατάφεραν να σπάσουν τον αστυνομικό κλοιό κατά την 1η Μαραθώνια Πορεία του 1963, συνοδεύοντας τον εμπνευστή της, ειρηνιστή βουλευτή και μάρτυρα της δημοκρατίας μας, Γρηγόρη Λαμπράκη (1912-1963).

Η αξέχαστη Στέλλα (΄Λίτσα') Μαμωνά,
που έφυγε από τη ζωή το Μάρτιο 2003

Συμβολισμός.

Στις 21 Απριλίου 1963[*] ο 51χρονος υφηγητής της ιατρικής σχολής, βαλκανιονίκης πρώην αθλητής και ανεξάρτητος βουλευτής (συνεργαζόμενος με την Ε.Δ.Α.) Γρηγόρης Λαμπράκης, παρά τις απαγορεύσεις, τα μπλόκα και τους απροκάλυπτους τραμπουκισμούς που σημειώθηκαν σε βάρος του από χωροφύλακες και άλλους παρακρατικούς μπράβους με πολιτικά, υλοποίησε την εξαγγελία του να βαδίσει με ένα πανό (με τη λέξη ΕΛΛΑΣ που παράλληλα απεικόνιζε το σύμβολο της ειρήνης) την κλασική Μαραθώνια Διαδρομή, από τον τύμβο των Αθηναίων νεκρών του Μαραθώνα έως την Αθήνα, στο λόφο της Πνύκας.

[*]Ακριβώς τέσσερα χρόνια πριν από την δια των όπλων επιβολή της επαίσχυντης "δικτατορίας των συνταγματαρχών".

Υπόβαθρο.

Το πολιτικό κλίμα ήταν «εκρηκτικό», αφού ένα «αθέατο» (;;;) παρακράτος τρομοκρατούσε -υπό την ανοχή των αρχών- κάθε δημοκρατικό πολίτη, προσπαθώντας να «φρενάρει» την ανερχόμενη πορεία των κομμάτων του Κέντρου και της Αριστεράς προς την εξουσία, που κατείχε η υπέρ-συντηρητική Ε.Ρ.Ε. του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Στις Εθνικές Εκλογές του 1958 η Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (Ε.Δ.Α.) κατακτώντας ποσοστό 25%, αναδείχθηκε σε αξιωματική αντιπολίτευση, εννέα μόλις χρόνια από τη λήξη του ελληνικού εμφυλίου πολέμου. Η Ε.Δ.Α. αποτελούσε, φυσικά, την πολιτική συνέχεια του εκτός νόμου (από το Δεκέμβριο 1947) Κ.Κ.Ε. και έτσι η ανέλιξή της σήμανε «συναγερμό» στο Παλάτι, στην, ελεγχόμενη από το βασιλιά, ηγεσία του στρατεύματος και βέβαια, στην… Αμερικανική πρεσβεία. Η αντίδραση ήταν σκληρή, με αποτέλεσμα τρία χρόνια μετά (1961) να διεξαχθούν οι γεμάτες παρανομίες και έκτροπα εκλογές «βίας και νοθείας», όπως έμειναν γνωστές, έκτοτε, στην ελληνική ιστορία.

Η πορεία ως έμπνευση!

Η πρωτοβουλία του Λαμπράκη να προχωρήσει στην πρώτη εκείνη συμβολική πορεία, άναψε το «πράσινο φως» σε όσους σχεδίαζαν την πολιτική αλλά και τη βιολογική, όπως αποδείχθηκε, εξόντωσή του. Πράγματι, στις 22 Μαΐου 1963 στη Θεσσαλονίκη, ο βουλευτής θα έπεφτε βαριά τραυματισμένος στο κεφάλι, χτυπημένος βάναυσα από τα δολοφονικά όργανα του παρασκηνίου, για να υποκύψει στα τραύματά του δύο 24ωρα αργότερα. Ο Ανδρέας Μαμωνάς, το γενναίο 16χρονο παιδί που αψήφησε τις απειλές και βρέθηκε με τόλμη δίπλα στον ακατάβλητο Λαμπράκη, ενσαρκώνει την πίστη στα ιδανικά του λαού μας και εμπνέει τους σημερινούς νέους στην αέναη προσπάθειά τους να κρατήσουν ψηλά τα λάβαρα της ελευθερίας και της δικαιοσύνης.

· Το 2014 ο σκηνοθέτης Στέλιος Χαραλαμπόπουλος δημιούργησε ένα ιστορικό ντοκιμαντέρ για τον άθλο του Λαμπράκη, που ήταν επίσης, άθλος και του Αιγαλιώτη Ανδρέα Μαμωνά.

Πηγές

https://left.gr/news/marathonios-mias-imiteloys-anoixis-stis-aithoyses-ntokimanter-gia-ton-gr-lampraki