Γνωρίζουμε τον Κλεισθένη...

Ιστορία της πόλης, σύμβολα, Δήμος Αιγάλεω.

Γνωρίζουμε αρκετά καλά τον άνθρωπο που η μορφή του αποτελεί έμβλημα της πόλης μας; 

Ο Κλεισθένης (του Αλκμεωνίδου) ο Αθηναίος (γεν. 570 π.Χ.) υπήρξε Αθηναίος πολιτικός Θεωρείται ο «πατέρας» της δημοκρατίας – διασταλτικά: της τοπικής αυτοδιοίκησης- αφού από το 508-507 π.Χ. έθεσε τις βάσεις για τη δημοκρατική μεταρρύθμιση της Πόλης-Κράτους των Αθηνών. Καθώς αντιμετώπισε πολλές δυσκολίες στον πολιτικό-δημόσιο βίο του, με αποτέλεσμα να εξοριστεί ουκ ολίγες φορές από τους τυράννους της πόλης (Πεισιστρατίδες), ηγήθηκε μεταρρυθμιστικής κίνησης με σκοπό την επίτευξη ενός πιο δίκαιου συστήματος διακυβέρνησης, που αποτέλεσε τη βάση για το σημερινό δημοκρατικό πολίτευμα.  

Προτομή του Κλεισθένους (2004),
έργο της γλύπτριας Άννας Χριστοφορίδου

Τα μέτρα του είχαν βάση την ισονομία. Κατάργησε το υπάρχον σύστημα κοινωνικής διαίρεσης και δημιούργησε δέκα νέες, τεχνητές φυλές με στόχο την αποτροπή της πάλης των τάξεων. Η ονοματολογία τους αφορούσε ήρωες της Αθήνας, αντικαθιστώντας τις τέσσερις παλαιές (Ιωνικές) φυλές. Εξουδετέρωσε την τοπική επιρροή ισχυρών φυλών διαχωρίζοντας την Αττική σε μεγάλο αριθμό δήμων (συνολικά εκατό, με τους πέριξ του κέντρου να είναι οι μεγαλύτεροι σε έκταση) και έτσι οι κάτοικοι απέκτησαν επώνυμο με βάση το (νέο) δήμο όπου πλέον ήταν εγγεγραμμένοι.

Πολιτογράφησε όλους τους μέτοικους αλλά και τους απελευθερωμένους (=πρώην δούλους) της Αττικής, με αποτέλεσμα πάρα πολλοί -επιπλέον- άνθρωποι που κατοικούσαν στην πόλη, να αποκτήσουν τώρα τα δικαιώματα του γνήσιου Αθηναίου πολίτη. Αύξησε τον αριθμό των βουλευτών από τετρακόσιους σε πεντακόσιους, καθώς επίσης άλλαξε και τον τρόπο εκλογής τους.

Για την προστασία τους πολιτεύματος -από την τυραννίδα- αντικατέστησε τον επικεφαλής επώνυμο άρχοντα και στη θέση του όρισε έναν απλό βουλευτή (από τους πεντακόσιους), που άλλαζε καθημερινά και διαλέγονταν κατόπιν κλήρωσης. Δημιούργησε την διαδικασία του (εξ)-οστρακισμού με στόχο την προστασία του πολιτεύματος από μια (επερχόμενη) τυραννία. Οι πολίτες της Αθήνας μπορούσαν να γράψουν πάνω σε ένα σπασμένο κομμάτι αγγείου το όνομα κάποιου που θεωρούσαν οι ίδιοι ότι αποτελεί απειλή για την δημοκρατία.

Ο στόχος ήταν ουδείς πολίτης, όσο επιφανής κι αν ήταν, να μην αποκτήσει ποτέ υπερβολικές εξουσίες, έτσι ώστε να υποκύψει στον πειρασμό της τυραννίας. Αν οι ψήφοι έφθαναν συνολικά τις έξι χιλιάδες τότε αυτός ο πολίτης εξοριζόταν από την Αθήνα χωρίς όμως να χάσει τα πολιτικά του δικαιώματα και την περιουσία του, καθώς θα μπορούσε να γίνει ανάκληση της εξορίας του με την ίδια διαδικασία ή θα επέστρεφε αμέσως μόλις θα τελείωνε η ποινή του.

Τέλος, ενίσχυσε τις αρμοδιότητες της Εκκλησίας του Δήμου (=συνέλευση πολιτών) η οποία πλέον είχε την δυνατότητα να επικυρώνει ή να απορρίπτει (δικαστικές) αποφάσεις που αφορούσαν καταδίκη σε θανατική ποινή.

Μετά την καθιέρωση και εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων του, ο Κλεισθένης απομακρύνθηκε από την πολιτική ζωή. Δεν υπάρχει κάποια αρχαία πηγή που να αναφέρει με ακρίβεια την εποχή του θανάτου του.